Spring naar content
Volledige beschrijving geselecteerd orgel

Foto: Piet Bron. Datering: 28 mei 2010.

Foto: Piet Bron

Amsterdam, Nederland (Noord-Holland) - Oude Kerk, kleine orgel
Gemeente: Amsterdam
Adres: Oudekerksplein 13, 1012 GX, Amsterdam
Website: http://www.oudekerk.nl/
Soort kerk/gebouw: Nederlands Hervormd

Beschrijving nr.: 1000683. Invoerdatum: 19/10/1999. Laatste mutaties: 02/09/2016. Gegevens dateren van 2016.
Fotokaart De Mixtuur nummer: G11.

Gebouwd door: Ahrend & Brunzema (1965) - opus 41
Het orgel bevat ouder materiaal: Orgelkas uit 1658 van Johannes Wolfgang Schonat

JaarOrgelbouwerOpusActiviteit
1965 Ahrend & Brunzema41 nieuwbouw
2002 Flentrop Orgelbouw  diverse werkzaamheden

  • Het kleine orgel van de Oude Kerk in Amsterdam werd door Schonat gebouwd in 1658. In later tijd is het binnenwerk eruit gehaald door Friedrichs, die in 1823 een orgel bouwde voor de Zuiderkerk te Amsterdam. Hier gebruikte hij het Schonat-pijpwerk voor. Nadat deze kerk werd gesloten, verhuisde het orgel naar Aalten, overigens zonder front. In 1977 werd in Aalten een reconstructie van het Friedrichs orgel uitgevoerd door Verschueren. Het oude Schonat-pijpwerk werd nu weer gebruikt voor de bouw van een orgel in het Groene Kerkje te Oegsgeest door Metzler.
  • In 1965 hebben Ahrend & Brunzema een nieuw binnenwerk vervaardigd. De oude dispositie, zoals vermeld door Hess, is uitgangspunt geweest. Er is echter één stem aan toegevoegd: een Gemshoorn 2' op het Hoofdwerk. Het orgel kreeg een evenredig zwevende temperatuur. In 2002 is deze temperatuur echter gewijzigd in een middentoonstemming door Flentrop. Op 29 juni 2002 is het instrument weer in gebruik genomen met een speciaal concert door Gustav Leonhardt en Matteo Imbruno.

Technische gegevens
Hoofdwerk10
Borstwerk4
Pedaal3
Totaal aantal stemmen17
ManuaalomvangC-d'''
PedaalomvangC-d'
ToetstractuurMechanisch
RegistertractuurMechanisch
Windlade(n)Sleeplade
Toonhoogtea' = 440 Hz
Temperatuur1/4-komma middentoon
Winddruk92 mm

Dispositie
Hoofdwerk: Prestant 8', Holpijp 8' - met roeren, Quintadeen 8', Octaaf 4', Quint 3', Octaaf 2', Gemshoorn 2', Mixtuur V-VI sterk, Scherp IV-V sterk, Trompet 8'.
Borstwerk: Gedekt 8', Prestant 4', Octaaf 2', Dulciaan 8'.
Pedaal: Bourdon 16', Octaaf 8', Trompet 8'.
Koppelingen: Pedaal - Hoofdwerk, Pedaal - Borstwerk.
Speelhulpen: Tremulant over het gehele werk.

Overige dispositiegegevens
Hess (1774) Het Kleine Orgel in bovengemelde Oude-Kerk, met twee Hand-Clavieren en een Vry-Pedaal, heeft 16 stemmen.
Onder-Clavier (Bovenwerk), 9 stemmen: Praestant 8', Holpyp 8', Quintad. 8', Octaav 4', Octaav 2', Quint 3', Mixtuur, Scherp en Trompet 8'.
Boven-Clavier (Borstwerk), 4 stemmen: Holpyp 8', Octaav 4', Octaav 2' en Dulciaan 8'.
Pedaal, 3 stemmen: Bourdon 16', Octaav 8' en Trompet 8'.
Dit werkje word wegens zyne fraaye geluiden mede zeer geroemt.
Verschillende disposities De oorspronkelijke dispositie luidde:
Hoofdwerk: Prestant 8', Prestant 4', Roerfluit 8', Octaaf 2', Mixtuur, Scherp, Quintadena 8', Gemshoorn 2', Tertscymbel, Schalmey 4', Tremulant.
Borstwerk: Roerfluit 4', Regaal 8', Kromhoorn 8'.
Pedaal: Trompet 8'.
Voorts een manuaalkoppel.
Literatuur
  • Dispositien der merkwaardigste kerk-orgelen welken in de zeven vereenigde provincien als mede in Duytsland en elders aangetroffen worden (Gouda, 1774) / Joachim Hess. - Facsimile herdruk, verzorgd door Arend Jan Gierveld. - Buren : Frits Knuf, 1980. - (Bibliotheca Organologica ; volume XI).
  • Het 'Sweelinck-orgel' in de Oude Kerk / A. Storm. - In: Het Orgelblad, jrg. 8 nr. 11, november 1965.
  • Het kleine orgel in de Oude Kerk te Amsterdam (I) / J.F. van Os. - In: Het Orgel, jrg. 63 nr. 1, januari 1967.
  • Het kleine orgel in de Oude Kerk te Amsterdam (II) / J.F. van Os. - In: Het Orgel, jrg. 63 nr. 2, februari 1967.
  • Het kleine orgel in de Oude Kerk te Amsterdam (III) / J.F. van Os. - In: Het Orgel, jrg. 63 nr. 3, maart 1967.
  • Het kleine orgel in de Oude Kerk te Amsterdam (IV) / J.F. van Os. - In: Het Orgel, jrg. 63 nr. 4, april 1967.
  • Amsterdam - Koororgel Ned. Herv. Oude Kerk / Documentatie Orgelcentrum. - In: Het Orgelblad, jrg. 10 nr. 11, november 1967.
  • De oude orgels van Amsterdam / mej. B. Bijtelaar. - Bilthoven: Stichting Orgelcentrum, 1971.
  • De geschiedenis en huidige situatie van de Oude Kerk en haar orgels te Amsterdam /Wim van de Poel. - In: De Orgelvriend, jrg. 13 nr. 10, oktober 1971.
  • Het orgel in de Groene of Willibrordkerk te Oegstgeest / drs. J.F. van Os. - In: Het Orgel, jrg. 74 nr. 9, september 1978.
  • Koororgels in Nederland / Maarten Seybel. - Zaltbommel: Europese Bibliotheek, 1979.
  • Laat zich 't orgel overal... : Het koninklijk instrument en zijn bespelers / Rik Valkenburg. - Dordrecht : J.P. van den Tol, 1980.
  • Er staat een orgel in... / Gert Oost, Bert Wisgerhof, Piet Hartemink . - Baarn: Bosch & Keuning, 1983.
  • Orgels rond het IJsselmeer / Maarten Seybel, Aart Veldman. - Houten: Den Hertog B.V., 1984.
  • Orgelcultuur op de scheidslijn van kerk en staat : het orgel in de 17de en de 20ste eeuw: Congresboek / NOV. - Amsterdam: Nederlandse Organisten Vereniging, 1990.
  • 40 Jahre Orgelbau Jürgen Ahrend 1954-1994 : Festschrift / Günter Lade. - Leer-Loga: Jürgen Ahrend, 1994.
  • Orgels in Noord-Holland : Historie, bouw en gebruik van de Noordhollandse kerkorgels / Jan Jongepier, Hans van Nieuwkoop, Willem Poot. - Schoorl : Uitgeverij Pirola, 1996.
  • Het historische orgel in Nederland 1479 - 1725 / dr. Hans van Nieuwkoop (eindred.). - Amsterdam : Stichting NIvO, 1997. - (Encyclopedie Het Historische Orgel in Nederland ; 1).
  • Luisterrijk : Nederlandse kerkorgels in beeld / Carel van Gestel. - Alphen aan den Rijn: Atrium, 1998.
  • Twaalf Amsterdamse orgels : Open orgeldag zaterdag 19 mei 2001 / Haite van der Schaaf. - Amsterdam : Samenwerkende Amsterdamse Orgelcomité's, 2001.
  • Orgelbouw in kort bestek : Amsterdam, Oude Kerk (koororgel) / Gerco Schaap. - In: De Orgelvriend, jrg. 44 nr. 6, juni 2002.
Opnamen
  • The Ahrend & Brunzema Organ of the Amsterdam’s Oude Kerk 1964-2004 / Gustav Leonhardt, Matteo Imbruno. - TC570001 (CD). - 2008.
  • Amsterdam Oude Kerk kleine orgel / Haite van der Schaaf. - Okko Dijkhuizen, uitgave in eigen beheer (CD). - 2007.
  • Horizon - 400 years The Netherlands-Japan / Matteo Imbruno, Naomi Matsui. - ToccaTa Records TRR 9907 (CD). - 2005. - Opgenomen op het hoofd- en het transeptorgel.
  • Oude Kerk - Amsterdam / Gustav Leonhardt (kleine orgel), Klaas Bolt (grote orgel). - Amsterdam : Stichting De Oude Kerk te Amsterdam, 1980 (LP).
  • Gustav Leonhardt bespeelt het kleine orgel van de Oude Kerk in Amsterdam / Gustav Leonhardt. - OK 101 (LP). - 1966. - (Orgelspel ten dienste van orgel en kerk).
Links http://orgel.edskes.net/kerk_amsterdam_oude_kerk.htm (28/05/2011)

Foto: Piet Bron. Datering: 28 mei 2010.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 28 mei 2010.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 28 mei 2010.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 28 mei 2010.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 28 mei 2010.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 28 mei 2010.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 28 mei 2010.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 28 mei 2010.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 28 mei 2010.
Foto: Piet Bron
Foto: Jan van der Male. Datering: 10 maart 2009.
Foto: Jan van der Male
Foto: G. Meyster. Datering: 1956.
Foto: G. Meyster
Amsterdam - Oude Kerk, kleine orgel

Foto: Piet Bron. Datering: 28 mei 2010.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 17 september 2009.
Foto: Piet Bron