Spring naar content
Volledige beschrijving geselecteerd orgel
Foto: Michiel van 't Einde. Datering: 6 May 2016.

Foto: Michiel van 't Einde

Steenwijk, Nederland (Overijssel) - Doopsgezinde Kerk

Doorverwezen vanaf: Amsterdam - Rooms-Katholieke Schuilkerk "De Lelie" (1750 - 1820)

Gemeente: Steenwijkerland
Adres: Onnastraat 10, 8331 HM, Steenwijk

Beschrijving nr.: 1003661.
Kaartnummer Stichting Orgelcentrum: GR2216.

Gebouwd door: Bakker & Timmenga (1896)
Het orgel bevat ouder materiaal: Orgelkas uit ca. 1750 van Builder unknown

JaarOrgelbouwerOpusActiviteit
ca. 1750 Builder unknown  nieuwbouw
1820 Albertus Johannes van Gruisen  overplaatsing
1860 L. van Dam & Zonen  diverse werkzaamheden
1896 Bakker & Timmenga  nieuwbouw in bestaande kas
1949 Bakker & Timmenga  uitbreiding
1999 Bakker & Timmenga  restauratie

  • In 1820 plaatste Van Gruisen een orgel in de Doopsgezinde Kerk te Zuidveen, vlakbij Steenwijk. Het was een bestaand orgel. Mogelijk is het rond 1750 gebouwd voor de Rooms-Katholieke schuilkerk 'De Lelie' in Amsterdam. Van het front van dit orgel bestaat een gravure uit 1761, en het lijkt sprekend op het Steenwijkse orgel. De bouwer van het oorspronkelijke werk is niet bekend. Onderzoek heeft niets met zekerheid kunnen vaststellen. Vlagsma noemt in 2009 Matthias Schulze, een leerling van Christian Vater, als mogelijke bouwer.
  • In 1848 is de kerk in Zuidveen opgeheven en afgebroken. In Steenwijk werd een nieuwe kerk gebouwd, waar het orgel in werd geplaatst. In 1860 werd door Van Dam aan het orgel gewerkt. Bakker & Timmenga maakten in 1896 een nieuw orgel in de oude kas. Het oude binnenwerk werd gebruikt voor een orgel in de Gereformeerde Kerk van Winsum (Friesland). Achter het front bouwden Bakker & Timmenga een hoge gesloten kast voor het achtvoets pijpwerk. Het werd op 24 december 1896 opgeleverd. In 1949 werd door de bouwers een Cornet toegevoegd.
  • Het orgel is in 1998/1999 gerestaureerd door Bakker & Timmenga, en is op 28 mei 1999 weer in gebruik genomen. Adviseur Jan Jongepier bespeelde het bij deze gelegenheid.

Kort overzicht van plaatsen waar het orgel heeft gestaan
ca. 1750AmsterdamRooms-Katholieke Schuilkerk "De Lelie"
1820ZuidveenDoopsgezinde Kerk
1848SteenwijkDoopsgezinde Kerk

Technische gegevens
Aantal registers per werk
- Manuaal8
- Pedaalaangehangen
Totaal aantal stemmen8
ToetstractuurMechanisch
RegistertractuurMechanisch
Windlade(n)Sleepladen
Toonhoogtea' = 434 Hz
TemperatuurEqual temperament
Winddruk76 mm

Dispositie
Manuaal (C-f'''): Prestant 8', Vox Celeste 8' - C-H uit Prestant, Viola di Gamba 8' - C-H uit Holpijp, Holpijp 8', Octaaf 4', Fluit 4', Gemshoorn 2', Cornet III sterk (discant) - 1949.
Pedaal (C-c'): Aangehangen.
Speelhulpen: Ventiel.

Overige dispositiegegevens
Verschillende disposities De dispositie van het orgel van 1750 luidde mogelijk (Vlagsma, 2009):
Manuaal: Prestant 8' (discant), Holpijp 8', Prestant 4', Octaaf 4' (gedeeld), Fluit 4', Quint Roerfluit 3', Octaaf 2', Sesquialter, Mixtuur III sterk, Ducliaan 8'.
Literatuur
  • Het historische orgel in Nederland 1726 - 1769 / dr. Hans van Nieuwkoop (eindred.). - Amsterdam : Stichting NIvO, 1997. - (Encyclopedie Het Historische Orgel in Nederland ; 2).
  • Orgelbouwnieuws : Steenwijk, Doopsgezinde Kerk. - In: De Orgelkrant, jrg. 4, nr. 7/8, juli/augustus 1999.
  • Orgels in de Doopsgezinde Kerk te Steenwijk / Auke Hendrik Vlagsma. - In: Het Orgel, jrg. 105 nr. 4, juli/augustus 2009.
  • Overijsselse orgels uit de periode 1450 tot 1825 / Auke H. Vlagsma. - Elburg : Nationaal Orgelmuseum, 2022.
Overige bronnen
  • Alex Bron

Foto: Michiel van 't Einde. Datering: 6 May 2016.
Foto: Michiel van 't Einde
Foto: Michiel van 't Einde. Datering: 6 May 2016.
Foto: Michiel van 't Einde
Foto: Michiel van 't Einde. Datering: 6 May 2016.
Foto: Michiel van 't Einde
Foto: Michiel van 't Einde. Datering: 6 May 2016.
Foto: Michiel van 't Einde
Foto: Michiel van 't Einde. Datering: 6 May 2016.
Foto: Michiel van 't Einde
Foto: Michiel van 't Einde. Datering: 6 May 2016.
Foto: Michiel van 't Einde
Foto: Michiel van 't Einde. Datering: 6 May 2016.
Foto: Michiel van 't Einde
Foto: Michiel van 't Einde. Datering: 6 May 2016.
Foto: Michiel van 't Einde