Spring naar content
Description complète d'orgue sélectionné
Photo: Jan van der Male. Datation: 13 April 2011.

Photo: Jan van der Male

Krommenie, Nederland (Noord-Holland) - Nicolaaskerk
Commune: Zaanstad
Adresse: Kerkplein 1, 1561 DA, Krommenie
Site Web: http://www.pknkrommenie.nl/

Description no.: 1002788.
"De Mixtuur" carte de photo numéro: G05.

Bâti par: firma Bätz & Co. (1838)

AnnéeFacteurOpusActivité
1838 firma Bätz & Co.  orgue neuf
1861 Christian Gottlieb Friedrich Witte  transfer
1969 firma D.A. Flentrop  transfer

  • Het Bätz-orgel in Krommenie is gebouwd voor de Doopsgezinde Kerk aan de Oostzijde te Zaandam (de Doofpot). In het voorjaar van 1837 werd besloten om in deze kerk een orgel te laten bouwen. De kerkeraad ging in zee met de firma Bätz & Co. Op 18 november 1838 werd het orgel officieel in gebruik genomen. In 1860 nam men een nieuw kerkgebouw in gebruik. C.G.F. Witte plaatste het orgel in 1861 over naar dit gebouw. In de winter 1867/1868 liep het instrument schade op bij een brand, maar het kon geheel worden hersteld. In de loop van de tijd werd het Bovenwerk uitgebreid met een Prestant 8', en werd de Gemshoorn 2' vervangen door een Dulciaan 8'.
  • Het kerkgebouw in Zaandam is in 1953 gesloten. Het gebouw werd in 1954 verkocht aan het Apostolisch Genootschap. Het orgel is hierna opgeslagen. Het heeft tijdelijk gestaan in de Doopsgezinde Westzijderkerk in Zaandam. In 1968 plaatste Flentrop het na een restauratie in de Hervormde Kerk te Krommenie. Het voormalige orgel van Krommenie, een orgel van Quelhorst in een neogotische kas uit 1844, is afgebroken, nadat het tot 1969 nog dienst had gedaan in de grote kerk van Monnickendam. De oorspronkelijke balgen van het Bätz-orgel waren niet meer aanwezig. Toen deze later terug werden gevonden is besloten ze te gebruiken voor het orgel van de Grote Kerk te Edam. Bij de restauratie in 1968/1969 plaatste Flentrop een nieuwe Gemshoorn 2'. Adviseurs bij de restauratie en overplaatsing waren Willem Hülsmann en Cor Edskes. Op 2 november 1969 is het orgel in gebruik genomen in Krommenie.
  • Sinds de zomer van 2008 is de Hervormde Kerk van Krommenie het enige kerkgebouw van de PKN in het dorp. De kerk heeft de oude naam Nicolaaskerk teruggekregen.

Court sommaire des endroits où l'orgue s'est trouvé
1838ZaandamDoopsgezinde Kerk aan de Oostzijde (Doofpot)
1969KrommenieHervormde Kerk

Données techniques
Nombre de registres par manuel
- Hoofdwerk10
- Bovenwerk6
- Pedaalaangehangen
Nombre de jeux total16
Transmission des clésMechanical
Transmission des jeuxMechanical
Sommier(s)Slider chests
TempératureEqual temperament

Composition
Hoofdwerk (C-f'''): Bourdon 16', Prestant 8', Holpijp 8', Octaaf 4', Fluit 4', Quint 3', Octaaf 2', Cornet IV sterk (discant), Mixtuur III-VI sterk, Trompet 8' (B/D).
Bovenwerk (C-f'''): Prestant 8', Holpijp 8', Viola di Gamba 8' (from gis°), Salicionaal 4', Roerfluit 4', Gemshoorn 2' - 1968, Tremulant.
Pedaal (C-c'): Aangehangen.
Accouplements: Manuaalkoppel.
Jouer conseils: Tremulant, 2 Afsluiters.

AliquotComposition
Mixtuur III-VI sterk C: 2' - 1 1/3' - 1'. c°: 2 2/3' - 2' - 1 1/3' - 1'. c': 4' - 2 2/3' - 2' - 1 1/3' - 1'. c'': 4' - 4' - 2 2/3' - 2 2/3' - 2' - 2'.
Cornet IV sterk discant c': 4' - 2 2/3' - 2' - 1 3/5'.
Références
  • Orgelbouwnieuws. - In: Het Orgel, jrg. 64 nr. 2, februari 1968.
  • Orgelbouwnieuws. - In: Het Orgel, jrg. 65 nr. 11, november 1969.
  • Het orgel in de Herv. kerk te Krommenie / Jan Jongepier. - In: Het Orgel, jrg. 68 nr. 1, januari 1972.
  • Het Bätz-orgel in de Hervormde kerk te Krommenie : Een onverwacht vervolg en een postscriptum / Jan Jongepier. - In: Het Orgel, jrg. 68 nr. 3, maart 1972.
  • De orgelmakers Bätz (1739 - 1849) : Een eeuw orgelbouw in Nederland / Gert Oost. - 3e aangevulde druk. - Alphen aan den Rijn: Canaletto, 1981.
  • Orgels in Noord-Holland : Historie, bouw en gebruik van de Noordhollandse kerkorgels / Jan Jongepier, Hans van Nieuwkoop, Willem Poot. - Schoorl : Uitgeverij Pirola, 1996.
  • De orgelmakers Witte : Een bijdrage tot de geschiedschrijving van de orgelbouw in Nederland in de tweede helft van de negentiende eeuw / dr. Teus den Toom. - Heerenveen: Uitgeverij J.J. Groen en Zoon, 1997.
  • Het historische orgel in Nederland 1819 - 1840. - Amsterdam : Stichting NIvO, 2001. - (Encyclopedie Het Historische Orgel in Nederland ; 5).
Enregistrements Gert Oost bespeelt het Bätz-orgel in de Hervormde Kerk te Krommenie. - Haarlem-Intersound 6814167 (LP). - 1980. - Uitgebracht t.b.v. de restauratie van het Bätz-orgel in de voormalige Willemskerk in Djakarta.

Photo: Jan van der Male. Datation: 13 April 2011.
Photo: Jan van der Male
Photo: Jan van der Male. Datation: 13 April 2011.
Photo: Jan van der Male
Source: Fotokaart Mixtuur G 5.
Source: Fotokaart Mixtuur G 5
Photo: Jan van der Male. Datation: 13 April 2011.
Photo: Jan van der Male
Photo: Jan van der Male. Datation: 13 April 2011.
Photo: Jan van der Male
Photo: Jan van der Male. Datation: 13 April 2011.
Photo: Jan van der Male
Situatie in Zaandam. Photo: G. Meyster. Datation: 1957.
Photo: G. Meyster
Situatie in Zaandam. Source: Collectie Jan van der Male.
Source: Collectie Jan van der Male
Situatie in tijdelijke opstelling Doopsgezinde Westzijderker. Photo: Wim Poot. Datation: ca. 1967.
Photo: Wim Poot