Spring naar content
Volledige beschrijving geselecteerd orgel

Foto: Evert-Jan van der Leij. Datering: 26 augustus 2008.

Foto: Evert-Jan van der Leij

Weimar, Deutschland (Thüringen) - Stadtkirche Sankt Peter und Paul (Herderkirche)
Gemeente: Weimar
Adres: Herderplatz, 99423, Weimar

Beschrijving nr.: 2014270. Invoerdatum: 08/03/2006. Laatste mutaties: 28/12/2014. Gegevens dateren van 2014.

Gebouwd door: Wilhelm Sauer Orgelbau (1998) - opus 2264
Het orgel bevat ouder materiaal: Orgelkas (hoofdwerk) uit 1812 van Johann Gottlob Trampeli

JaarOrgelbouwerOpusActiviteit
1812 Johann Gottlob Trampeli  nieuwbouw
1812 Friedrich Wilhelm Trampeli  nieuwbouw
1820 Johann Friedrich Schulze  ombouw
1908 E.F. Walcker & Cie.1252 nieuwbouw in bestaande kas
1953 Wilhelm Sauer Orgelbau  nieuwbouw in bestaande kas
1964 Wilhelm Sauer Orgelbau  diverse werkzaamheden
1998 Wilhelm Sauer Orgelbau2264 nieuwbouw in bestaande kas

  • In 1810 startte Johann Gottlob Trampeli met de bouw van een nieuw orgel voor de Stadtkirche te Weimar. Hij overleed onverwachts in 1812, waarna het instrument is voltooid door zijn neef Friedrich. Het orgel was geen succes, en onder advies van Johann Gottlob Töpfer, stadsorganist in Weimar vanaf 1830, werd het instrument in 1820 geheeld herbouwd door Johann Friedrich Schulze. Dit orgel bleek wel een goed instrument. Franz Liszt heeft op het orgel gespeeld tijdens een bezoek aan Weimar.
  • In 1908 verving de firma Walcker het orgel van Trampeli/Schulze uit 1820 door een nieuw orgel met 55 stemmen. Het orgel werd geplaatst in de oude kas.
  • Op 9 februari 1945 raakte dit instrument zwaar beschadigd door bombardementen. Na herstel van het kerkgebouw bouwde de firma Sauer in samenwerking met Gerhard Kirchner in de jaren 1949-1953 een nieuw orgel, dat in 1964 werd voltooid, waarbij de herstelde orgelkas opnieuw gebruikt werd. De dispositie is in 1978 uitgebreid met een Chamade 8' op het Hauptwerk. In 1980 verving men de Zimbel 3 fach door een Klein-Mixtur 4 fach.
  • In 1996 verkeerde het orgel in slechte staat. Er is hierop besloten een nieuw orgel te laten bouwen, eveneens door Sauer, met drie manualen en 52 stemmen. Dit orgel werd in 1998 gedeeltelijk voltooid. Bij de bouw zijn 36 registers overgenomen uit het vorige orgel, gebouwd door dezelfde firma in 1953 en 1964. Het rugpositief is in 2000 geplaatst.

Technische gegevens
Hauptwerk14
Rückpositiv10
Schwellwerk15
Pedal14
Totaal aantal stemmen53
ManuaalomvangC-g'''
PedaalomvangC-f'
ToetstractuurMechanisch
RegistertractuurElectrisch
Windlade(n)Sleeplade

Dispositie
Hauptwerk: Bordun 16', Prästant 8', Hohlflöte 8', Quintadena 8', Oktave 4', Rohrflöte 4', Quinte 2 2/3', Superoktave 2', Terz 1 3/5', Mixtur I 4-5 fach (2'), Mixtur II 4 fach (1 1/3'), Fagott 16' - oud, Trompete 8' - oud, Chamade 8' - oud, Tremulant.
Rückpositiv: Prinzipal 8', Gedackt 8', Oktave 4', Blockflöte 4', Italienisch Prinzipal 2', Quinte 1 1/3', Oktave 1', Sesquialter 2 fach (2 2/3'), Scharff 4 fach (1'), Krummhorn 8', Tremulant.
Schwellwerk: Gedackt 16', Geigenprinzipal 8', Rohrflöte 8', Aeoline 8' - oud, Schwebung 8' - oud, Oktave 4', Flöte 4', Nasat 2 2/3', Gemshorn 2', Quinte 1 1/3', Sifflöte 1', Mixtur 4-5 fach (2'), Dulzian 16' - oud, Französische Trompete 8' - oud, Oboe 8' - oud, Tremulant.
Pedal: Untersatz 32' - oud, Prinzipalbaß 16', Subbaß 16', Gedacktbaß 16', Oktavbaß 8', Baßflöte 8', Nachthorn 4', Oktave 2', Baßaliquot 3 fach (5 1/3'), Hintersatz 5 fach (4'), Bombarde 32' - oud, Posaune 16' - oud, Trompete 8' - oud, Singend Cornett 4' - oud.
Koppelingen: Hauptwerk - Rückpositiv, Hauptwerk - Schwellwerk, Rückpositiv - Schwellwerk, Pedal - Hauptwerk, Pedal - Rückpositiv, Pedal - Schwellwerk, Suboktavkoppel Schwellwerk, Suboktavkoppel Hauptwerk - Schwellwerk, Superoktavkoppel Schwellwerk, Superoktavkoppel Hauptwerk - Schwellwerk, Superoktavkoppel Pedal - Schwellwerk.
Speelhulpen: 128-fache Setzerkombination 8', Registerwalze.

Overige dispositiegegevens
Verschillende disposities
  • Het orgel van Trampeli/Schulze had als dispositie:
    Hauptwerk: Principal 16', Quintatön 16', Octave 8', Spitzflöte 8', Gedackt 8', Viola da Gamba 8', Octave 4', Spitzflöte 4', Viola da Gamba 4', Octave 2', Mixtur 6 fach, Cymbel 3 fach, Cornet 4 fach, Trompete 8'.
    Positiv: Bordun 16', Principal 8', Hohlflöte 8', Schweizerflöte 8', Flauto Traverso 8', Octave 4', Gemshorn 4', Octave 2', Mixtur 5 fach, Scharff 3 fach, Vox Humana 8'.
    Oberwerk: Principal 8', Flauto Dolce 8', Gedackt 8', Salicional 8', Octave 4', Flauto Dolce 4', Octave 2', Mixtur 4 fach, Cornet 3 fach.
    Pedal: Untersatz 32', Principal 16', Violon 16', Subbass 16', Octave 8', Violon 8', Bordun 8', Octave 4', Cornet 5 fach, Posaune 32', Posaune 16', Trompete 8', Clarine 4'.
  • Het Walcker-orgel uit 1908 had als dispositie:
    Hauptwerk: Gedackt 16', Prinzipal 8', Rohrflöte 8', Quintade 8', Oktave 4', Blockflöte 4', Quinte 2 2/3', Oktave 2', Terz 1 3/5', Mixtur 4-6 fach, Zymbel 3 fach, Trompete 8', Chamade 8'.
    Positiv: Singend Gedackt 8', Praestant 4', Koppelflöte 4', Schwiegel 2', Quinte 1 1/3', Scharff 4 fach, Rankett 16', Krummhorn 8', Tremulant.
    Schwellwerk: Gedackt Pommer 16', Prinzipal 8', Rohrgedackt 8', Harfpfeife 8', Geigend Schwebung 8', Prinzipal 4', Spitzflöte 4', Nasard 2 2/3', Oktave 2', Waldflöte 2', Rohrterz 1 3/5', Quinte 1 1/3', Septime 1 1/7', Sifflöte 1', Scharff-Mixtur 4-6 fach, Dulzian 16', Oboe 8', Französische Trompete 8', Tremulant.
    Pedal: Untersatz 32', Prinzipal 16', Subbass 16', Gedacktbass 16', Oktavbass 8', Gedackt Pommer 8', Choralbass 4', Rohrpommer 4', Prinzipalflöte 2', Rauschpfeife 5 fach, Basskornett 4 fach, Quarte 2 fach, Bombarde 32', Posaune 16', Trompete 8', Singend Cornett 2'.
    Koppelingen: Hauptwerk - Positiv, Hauptwerk - Schwellwerk, Positiv - Schwellwerk, Pedal - Hauptwerk, Pedal - Positiv, Pedal - Schwellwerk.
    Speelhulpen: 4 vrije combinaties, Register-crescendo (Walze), Zungenabsteller, Tutti, Plenum, Manual 16' aan/uit, Generalkoppel, Tongwerken af.
    Manuaalomvang: C-c'''', pedaalomvang C-f'.
  • Het Sauer-orgel uit 1953-1964 had vlak voor de afbraak als dispositie:
    Hauptwerk: Bordun 16', Prinzipal 8', Hohlflöte 8', Quintadena 8', Oktave 4', Rohrflöte 4', Quinte 2 2/3', Superoktave 2', Terz 1 3/5', Mixtur 4-6 fach, Klein-Mixtur 4 fach - 1980, Trompete 8', Chamade 8' - 1978.
    Rückpositiv: Weitprinzipal 8', Gedackt 8', Oktave 4', Blockflöte 4', Schwiegel 2', Quinte 1 1/3', Oktave 1', Sesquialtera 2 fach, Scharff 4 fach, Krummhorn 8', Tremulant.
    Schwellwerk: Gedackt 16', Geigenprinzipal 8', Rohrflöte 8', Aeoline 8', Schwebung 8', Oktave 4', Flöte 4', Nasat 2 2/3', Gemshorn 2', Quinte 1 1/3', Sifflöte 1', Mixtur 4-5 fach, Dulzian 16', Französische Trompete 8', Oboe 8', Tremulant.
    Pedal: Untersatz 32', Prinzipalbass 16', Subbass 16', Gedacktbass 16', Oktavbass 8', Bassflöte 8', Nachthorn 4', Oktave 2', Bassaliquot 3 fach, Mixtur 4 fach, Bombarde 32', Posaune 16', Trompete 8', Singend Cornett 4'.
    Koppelingen: Hauptwerk - Rückpositiv, Hauptwerk - Schwellwerk, Rückpositiv - Schwellwerk, Pedal - Hauptwerk, Pedal - Rückpositiv, Pedal - Schwellwerk.
    Manuaalomvang: C-g''', pedaalomvang C-f'.
Literatuur
  • Berühmte Orgeln : Meisterwerke europäischer Orgelbauer / Ursula und Ulrich Rüge. - Hamburg : Nikol Verlagsgesellschaft mbH, 1994.
  • Orgeln in Nord- und Westthüringen / Hartmut Haupt. - [Erfurt] : Thüringische Landesamt für Denkmalpflege, 1998. - (Arbeitshefte des Thüringischen Landesamtes für Denkmalpflege ; 13).
  • Orgel International 4/1999.
  • Königin der Instrumente : Ein Orgel-Führer durch die Region Weimar und Weimarer Land / Viola-Bianka Kießling. - Friedrichshafen : Fagott-Orgelverlag, 2007.

Foto: Piet Bron sr. Datering: mei 2003.
Foto: Piet Bron sr.
Foto: Arno Bekers. Datering: 17 augustus 2009.
Foto: Arno Bekers
Bron: Ansichtkaart.
Bron: Ansichtkaart
Foto: Evert-Jan van der Leij. Datering: 18 mei 2010.
Foto: Evert-Jan van der Leij
Foto: Evert-Jan van der Leij. Datering: 18 mei 2010.
Foto: Evert-Jan van der Leij
Foto: Evert-Jan van der Leij. Datering: 18 mei 2010.
Foto: Evert-Jan van der Leij
Foto: Tjalling Roosjen. Datering: 12 juni 2008.
Foto: Tjalling Roosjen