Spring naar content
Volledige beschrijving geselecteerd orgel

Foto: Piet Bron. Datering: 2 juli 2005.

Foto: Piet Bron

Zwolle, Nederland (Overijssel) - Kloosterkerk der Eerwaarde Paters Dominicanen (Rectoraatskerk Sint Thomas van Aquino)
Gemeente: Zwolle
Adres: Assendorperstraat 29, 8012 DE, Zwolle
Soort kerk/gebouw: Kloosters, abdijen en kerkelijke gemeenschappen

Beschrijving nr.: 1001365. Invoerdatum: 26/10/1999. Laatste mutaties: 19/09/2016. Gegevens dateren van 2016.

Gebouwd door: P.J. Adema & Zn. (1912)

JaarOrgelbouwerOpusActiviteit
1912 P.J. Adema & Zn.  nieuwbouw
1916 P.J. Adema & Zn.  uitbreiding
1933 Joseph Adema  restauratie
1946 Hubert Schreurs  wijzigen dispositie
1962 Adema-Schreurs Kerkorgelbouw  restauratie
1981 Adema-Schreurs Kerkorgelbouw  restauratie
2008 Adema's Kerkorgelbouw  restauratie

  • Het orgel in de Paterskerk te Zwolle is gebouwd in de jaren 1911/1912 door P.J. Adema & Zonen uit Amsterdam. Het is gebouwd volgens het pneumatisch kegelladensysteem. Op 22 mei 1912 is het instrument ingewijd door de Rotterdamse organist M. van Leeuwen. In 1916 zijn er nog zeven stemmen aan toegevoegd. Het orgel was hiermee voltooid. In 1933 brak een brand uit in het kerkgebouw, waarbij het orgel waterschade opliep, maar ook te lijden had door de hitte. Het werd door Joseph Adema hersteld. Hij maakte een nieuwe speeltafel. Onder advies van dr. P.J. de Bruyn namens de KKOR voerde Hubert Schreurs in 1946 enkele wijzigingen uit. Hij korte de Quintadeen 8' in tot een Roerfluit 4' en de Fluit 4' tot een Nasard 2 2/3'. De Aeoline 8' werd in een Flageolet gewijzigd en de Piccolo 2' in een Terts. Tenslotte plaatste hij een Mixtuur op het Reciet op de open plaats, die oorspronkelijk voor een Clarinet 8' was bedoeld. Een jaar later plaatste hij een Vox Humana 8' op het Reciet, afkomstig van het orgel van de Sint Josephkerk in Haarlem.
  • In 1961 voerde Hubert Schreurs een restauratie uit. Adviseur bij deze restauratie was opnieuw dr. P.J. de Bruijn namens de KKOR. De registertractuur is geëlectrificeerd. Albert de Klerk verzorgde het ingebruiknemingsconcert op 22 februari 1962. In 1981 is door Schreurs ook de speeltractuur geëlectrificeerd, en het orgel is helemaal schoongemaakt. Het orgel werd in 2007/2008 door de firma Adema grondig gerestaureerd. Tijdens deze restauratie bleef het orgel wel zoveel mogelijk in gebruik. Op 15 september 2008 is het instrument officieel opgeleverd.
  • De kerk is tussen 1900 en 1902 gebouwd. Het was tot 1965 een open kloosterkerk. Sinds dat jaar is er een rectoraat gevestigd, gewijd aan de heilige Thomas van Aquino. Het klooster leidde tot 1967 jonge Dominicanen op, maar is grotendeels verbouwd tot woningen, zalen en kantoren. Kerk en klooster staan op de monumentenlijst.

Technische gegevens
Hoofdmanuaal14
Reciet Expressief15
Pedaal8
Totaal aantal stemmen37
ManuaalomvangC-g'''
PedaalomvangC-f'
ToetstractuurElectrisch
RegistertractuurElectrisch
Windlade(n)Kegellade
Toonhoogtea' = 440 Hz
TemperatuurEvenredig zwevend
Winddruk80 mm

Dispositie
Hoofdmanuaal: Principaal 16', Bourdon 16', Praestant 8', Holpijp 8', Fluit Harmoniek 8', Salicionaal 8', Octaaf 4', Fluit Octaviant 4', Doublet 2', Cornet V sterk (discant) - 1916, Mixtuur III-VI sterk, Cymbale III sterk, Trompet 8', Klaroen 4' - 1916/1961.
Reciet Expressief: Viola Major 16' - 1916, Principaal 8', Dwarsfluit 8', Nachthoorn 8' - 1916, Viola di Gamba 8', Voix Céleste 8', Roerfluit 4' - 1946, Viola 4', Nasard 2 2/3' - 1946, Flageolet 2' - 1946, Terts 1 3/5' - 1946, Mixtuur IV-V sterk - 1946, Trompet Harmoniek 8' - 1961, Fagot-Hobo 8', Vox Humana 8' - 1947, Tremulant.
Pedaal: Contrabas 16', Subbas 16', Openbas 8', Violoncel 8' - 1916, Gedekt 8', Openfluit 4' - 1916, Bazuin 16' - 1961, Trombone 8' - 1961.
Koppelingen: Pedaal - Hoofdmanuaal, Pedaal - Reciet Expressief, Hoofdmanuaal - Reciet Expressief, Octaaf Grave Hoofdwerk, Octaaf Aigué Hoofdwerk, Octaaf Grave Reciet Expressief.
Speelhulpen: 2 vrije combinaties, Vaste combinaties (pp - p - mf - f - ff - tutti), Combinatieregisters (treden, per manuaal en pedaal), Automatisch pedaal.

VulstemSamenstelling
Mixtuur III-VI sterk (Hoofdmanuaal) C: 2' - 1 1/3' - 1'. c°: 2 2/3' - 2' - 1 1/3' - 1'. c': 4' - 2 2/3' - 2' - 1 1/3'. c'': 5 1/3' - 4' - 2 2/3' - 2' - 1 1/3'. c''': 8' - 5 1/3' - 4' - 2 2/3' - 2' - 1 1/3'.
Cymbale III sterk (Hoofdmanuaal) C: 1/2' - 1/3' - 1/4'. Gìs°: 2/3' - 1/2' - 1/3'. e°: 1' - 2/3' - 1/2'. c': 1 1/3' - 1' - 2/3'. gis': 2' - 1 1/3' - 1'. e'': 2 2/3' - 2' - 1 1/3'. c''': 4' - 2 2/3' - 2'.
Mixtuur IV-V sterk (Reciet) C: 1 1/3' - 1' - 2/3' - 1/2'. c°: 2' - 1 1/3' - 1' - 2/3'. c': 4' - 2 2/3' - 2' - 1 1/3' - 1'. c'': 5 1/3' - 4' - 2 2/3' - 2' - 1 1/3'. c''': 8' - 5 1/3' - 4' - 2 2/3' - 2'.
Overige dispositiegegevens
Verschillende disposities De dispositie was bij de ingebruikname in 1912:
Hoofdmanuaal: Principaal 16', Bourdon 16', Praestant 8', Salicionaal 8', Fluit Harmoniek 8', Holpijp 8', Octaaf 4', Fluit Octaviant 4', Octaaf 2', Mixtuur III-V sterk, Trompet 8'.
Reciet Expressief: Principaal 8', Viola di Gamba 8', Vox Coelestis 8', Aeoline 8', Dwarsfluit 8', Quintadeen 8', Viola 4', Fluit Douce 4', Violine 4', Piccolo 2', Trompet 8', Fagot-Hobo 8'.
Pedaal: Contrebas 16', Subbas 16', Openbas 8', Gedekt 8'.
Koppelingen: Manuaalkoppel, Pedaal - Hoofdwerk, Pedaal - Reciet, Suboctaafkoppel Hoofdwerk, Superoctaafkoppel Hoofdwerk, Suboctaafkoppel Reciet.
Speelhulpen: 3 vrije combinaties, vaste combinaties, automatische pedaalomschakeling, generaal crescendo.
Literatuur
  • Plaatselijke berichten : Zwolle, 22 mei. - In: Het Centrum, zaterdag 25 mei 1912.
  • Honderd jaar Adema-orgels / Piet Visser. - Amsterdam : fa. Joseph Adema - Hubert Schreurs Kerkorgelbouw, 1954. - Uitgegeven t.g.v. het honderdjarig bestaan van de firma.
  • Orgels in Overijssel / Maarten Seybel. - Sneek: Boeijenga, 1965.
  • Adema's kerkorgelbouw van 1854 : Hubert Schreurs Amsterdam / P. Visser. - Amsterdam : Adema's Kerkorgelbouw van 1854, 1966.
  • Dominicanenklooster te Zwolle. - In: Het Orgelblad, jrg. 15 nr. 5, mei 1972.
  • Hubert Schreurs vijftig jaar orgelbouwer 1974 / P. Visser. - Amsterdam : Adema's Kerkorgelbouw van 1854, 1974.
  • Reizend door het Nederlandse orgellandschap : 5: Zwolle en Kampen / G.A. Schaap en B.J. Dikken. - In: De Orgelvriend, jrg. 18 nr. 5, mei 1976.
  • Orgelexcursie Stichting tot Behoud van het Nederlandse Orgel : Zwolle 22 mei 1982. - Elburg : Stichting tot Behoud van het Nederlandse Orgel, 1982.
  • Bij de omslag : Zwolle, Dominicanenklooster. - In: De Orgelvriend, jrg. 25 nr. 12, december 1983. - Aangevuld in: Reakties van lezers / Peter van der Spek. - In: De Orgelvriend, jrg. 26 nr. 2, februari 1984.
  • Er staat een orgel in... / Gert Oost, Bert Wisgerhof, Piet Hartemink . - Baarn: Bosch & Keuning, 1983.
  • Het orgel van de Rectoraatskerk H. Thomas van Aquino te Zwolle / Ton van Eck, Victor Timmer. - In: Het Orgel, jrg. 92 nr. 7/8, juli/augustus 1996.
  • Luisterrijk : Nederlandse kerkorgels in beeld / Carel van Gestel. - Alphen aan den Rijn: Atrium, 1998.
  • Koninklijke instrumenten rond de Peperbus / J. Erdtsieck, J.M. de Ruiter, M.P. Logtenberg. - Kampen : De IJsselacademie, 2001.
  • Bekende en onbekende orgels langs de IJssel (Provincie Overijssel) / Maarten Seijbel. - Elburg : Stichting Nat. Historisch Orgelmuseum, 2009.
Opnamen
  • Expressie / Bert den Hertog (orgel) m.m.v. Laura Bos (zang). - D.E. Versluis DEV BDH 1004 (CD). - 2004.
  • Franse orgelcomposities met het Gregoriaans als inspiratiebron / Petra Veenswijk. - Lindenberg LBCD 61 (CD). - 1997.
  • Jan Foks speelt eigen bewerkingen : Adema-orgel Dominicanenkerk Zwolle. - Cantilena AG 2209 (LP). - 1984.
Links http://www.edvanaken.nl/orgels/zwoldom/n1index.html (22/07/2014)
http://www.hgunnink.nl/fdomin.htm (22/07/2014)
http://bert.webbink.eu/?page_id=849 (22/07/2014)
http://www.orgelsite.nl/zwolledominicanerklooster.htm (22/07/2014)
http://www.adema-kerkorgelbouw.nl/orgels/pja/page72/zwolle_dominicanen.html (22/07/2014)

Foto: Piet Bron. Datering: 2 juli 2005.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 2 juli 2005.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 2 juli 2005.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 2 juli 2005.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 2 juli 2005.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 2 juli 2005.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 2 juli 2005.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 2 juli 2005.
Foto: Piet Bron
Foto: Piet Bron. Datering: 2 juli 2005.
Foto: Piet Bron
Bron: De Orgelvriend.
Bron: De Orgelvriend